همه صداها یک معنا ندارند
موتور سالم هم صدای مخصوص خودش را دارد. وقتی صدای تازه‌ای ظاهر میشود یا شدت صدا زیاد میشود، باید نوعش را شناخت. سه سؤال بپرسید:
- صدا از کجا میآید؟ بالای موتور (سوپاپ، زنجیر تایم) یا پایین (یاتاقان، گیربکس).
- با دور موتور چه ارتباطی دارد؟ با بالارفتن دور بیشتر میشود؟ فقط در دور پایین است؟
- سرد یا گرم؟ وقتی موتور سرد است یا بعد از گرم شدن؟
انواع صداها
تقتق ظریف و سریع از بالای موتور
شبیه صدای چرخ‌دنده یا ماشین خیاطی. معمولاً:
- لقی زیاد سوپاپها. باید طبق دفترچه تنظیم شود.
- زنجیر تایم شل. زنجیر کشش‌دهنده دارد؛ اگر ضعیف شود، صدا میکند و در حد شدید میتواند تایمینگ را به‌هم بزند.
- بازوی سوپاپ یا میل‌سوپاپ ساییده.
این‌ها معمولاً با تنظیم یا تعویض قطعه جزئی درست می‌شوند، ولی نباید رهایشان کرد.
ضربه سنگین از پایین موتور
صدایی عمیق و ضربه‌ای که با بالارفتن دور بیشتر میشود. میتواند:
- لقی یاتاقان میللنگ یا شاتون. جدی‌ترین حالت.
- لقی پین پیستون یا پیستون ساییده.
- ضربه ناشی از گیربکس یا کلاچ.
اگر صدا سنگین است و با دور زیاد میشود، موتور را خاموش کنید. ادامهدادن میتواند میللنگ را خراب کند و هزینه را چند برابر کند.
صدای خشک سرد
وقتی موتور سرد است صدای تقتق میآید و با گرمشدن کم میشود. میتواند لقی پیستون در سیلندر فرسوده باشد. اگر تدریجی کم میشود معمولاً خفیفتر است ولی بررسی کنید.
صدای تق در دور پایین و بار
مثل ترقه‌ی ریز هنگام شتابگیری سنگین یا سربالایی. میتواند احتراق ناهنجار (ناک) باشد. دلیل‌ها: بنزین نامناسب، رسوب در محفظه احتراق، تایمینگ نادرست یا مخلوط رقیق و دمای زیاد.
صدای کلیک از زنجیر
صدای جرینگ از چرخ عقب، زنجیر خشک یا شل است نه موتور. صفحه «زنجیر، کیت و گیربکس» را ببینید.
چک‌های ساده
۱. سطح روغن را ببینید. روغن کم شایع‌ترین علت صدای اضافه است. ۲. نوع روغن و تاریخ تعویض آن را بررسی کنید. ۳. دمای موتور را در موتور آب‌خنک ببینید. ۴. صدا را ضبط کنید. با گوشی ضبط کنید تا به تعمیرکار نشان دهید.
اگر صدا سنگین است، پیش از چک‌ها موتور را خاموش کنید.
بررسی در تعمیرگاه
- گوش‌دادن با استتوسکوپ یا ابزار برای مشخص‌کردن محل صدا.
- بررسی روغن و فیلتر.
- تنظیم لقی سوپاپ و بازدید زنجیر تایم.
- تست کمپرس.
- باز کردن موتور اگر صدا از پایین و جدی است. در این صورت توضیح می‌دهیم چه چیزی خراب شده و هزینه چقدر است.
تماس بگیرید
صدا را توصیف کنید: محل، رفتار با دور، سرد یا گرم، و از کی شروع شد. اگر ضربه سنگین است، رانندگی نکنید و تماس بگیرید.
